Ander Europa

Geld, Goud en Geopolitiek

Over

De Europese Unie (EU) is niet het Europa dat we willen, integendeel, het is een ondemocratische politieke structuur, die grotendeels aan de controle van burgers en zelfs van nationale parlementen ontsnapt, en die haar illegitieme macht aanwendt om een neoliberale agenda door te drukken.

Een open platform voor Nederland en Vlaanderen voor al wie mee wil nadenken met als inzet een ‘ander Europa’, tegen het autoritair neoliberalisme van de EU.

ander europa www.andereuropa.org

  • Von der Leyen gered door Europese groenen
    by Herman Michiel on juli 18, 2024 at 9:17 pm

    18 juli 2024 – De beslissing van de Europese leiders om Ursula von der Leyen voor een tweede termijn aan te stellen als voorzitter van de Europese Commissie werd vandaag door het Europees Parlement bekrachtigd. De steun daarvoor van het gros van haar eigen Europese Volkspartij en haar ‘bevriende’ ‘coalitiegenoten’ van sociaaldemocraten en liberalen stond vast, en kon mathematisch gezien 401 ja-stemmen opleveren, 40 méér dan de vereiste 361. Maar dissidenten in eigen rangen konden de pret bederven. Gelukkig voor von der Leyen en ‘weldenkend’ Europa  zijn er nog de Europese groenen, die al meer dan eens het hulpje gebleken zijn van rechtse regeringen in nood (zoals in België, waar de groene minister de peperdure, onverantwoorde verdere openhouding van verouderde kerncentrales organiseerde). De steun van de Europese Groenen was blijkbaar doorslaggevend, want van hun 53 europarlementsleden zouden er naar verluidt slechts een tiental niet voor von der Leyen gestemd hebben. De 40+ die het wel deden (op aanwijzing van hun fractie, geleid door de GroenLinkse Bas Eickhout en de Grüne Terry Reintke) waren dus essentieel om de oorlogszuchtige vernietigster van bewijsmateriaal tegen haar geheime deals met Big Pharma een nieuwe termijn van vijf jaar te bezorgen. Groen, zijn naam is klein, zijn daden bennen groot, het heeft gered, die Ursula in nood. (hm)    

  • Topjob 2: ‘Buitenlandminister’ van de EU
    by Herman Michiel on juli 16, 2024 at 9:07 am

      door Herman Michiel 16 juli 2024   In een vorig artikel bespraken we topjob 1, het voorzitterschap van de Europese Commissie. Dat Ursula von der Leyen zichzelf opvolgt in die functie is meer dan waarschijnlijk, zoals moet blijken op 18 juli bij de stemming in het Europees Parlement. Nu hebben we het over de functie met de ronkende titel ‘Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse zaken en Veiligheidsbeleid’, in de volksmond – voor zover die het ooit daarover heeft – de buitenlandminister van de EU genoemd. De voorbije vijf jaar was het de Spaanse sociaaldemocraat Josep Borrell die die rol vervulde, en zijn opvolger voor de komende vijf jaar werd al door de staats-en regeringsleiders van de lidstaten aangeduid: de huidige premier van Estland, Kaja Kallas. Die benoeming moet wel formeel door het Europees Parlement bekrachtigd worden, zoals die van alle eurocommissarissen, maar alleen de hele Commissie kan gewraakt worden. Kajas’ benoeming is zo goed als een feit. [caption id="attachment_21202" align="alignright" width="280"] Josep Borrell gaat [/caption] Laten we het nog even over het bilan van Josep Borrell hebben. De ‘Hoge vertegenwoordiger’ wordt ondersteld de spreekbuis te zijn van ‘de lidstaten’, en dus het standpunt te vertolken dat via geheime onderhandelingen, veto’s van grote lidstaten, deals en drukkingsmiddelen bereikt werd en doorgaat voor ‘het’ EU-standpunt. Dat standpunt kan kort samengevat worden: de EU bevindt zich in oorlogsmodus. Zo bezien heeft Borrell zich voorbeeldig van zijn taak gekweten. Bij het begin van zijn mandaat verkondigde hij dat de EU “de taal van de macht” moet leren spreken. Op de Münchense zgz. veiligheidsconferentie declareerde hij dat de Europese Unie zich bevindt “in een dringende oorlogsmodus”, en als het van hem afhangt moeten de Europese burgers een ’oorlogsmentaliteit’ krijgen. In verband met de oorlog in Oekraïne uitte hij zijn bezorgdheid dat de oorlog wel snel zou kunnen beëindigd zijn als de EU er niet in slaagt meer munitie te leveren. Deze Spaanse socialist telt zeker geen Jean Jaurès in zijn politieke stamboom… Als ‘Hoge vertegenwoordiger’ stond hij ook aan het hoofd van de ‘diplomatieke dienst’ (EEAS) van de EU, maar die vulde hij meer in als minister van oorlog dan als diplomaat. Diplomatieke gaven had hij r nauwelijks. Hij bestond het bijvoorbeeld om de Europese Unie voor te stellen als een goed onderhouden tuin, die echter omringd is door een jungle… Sindsdien wordt hij wel eens aangeduid als jungle Josep. Diplomaten zijn er normaal ook voor bekend dat ze kunnen zwijgen als het graf, maar Borrell had zich al zodanig ingeleefd in de Europese oorlogsmodus dat hij pardoes de strikt geheime besprekingen eruit flapte over het sturen van gevechtsvliegtuigen naar Oekraïne. Nog een staaltje van ‘s mans diplomatieke gaven was jongeren die opkomen voor degelijke klimaatmaatregelen voor te stellen als lijdend aan het ‘Greta-syndroom’, verwijzend dus naar het boegbeeld van de jongeren-voor-het-klimaat-beweging Greta Thunberg. Dat wat betreft Josep Borrell, die er binnenkort moet voor zorgen dat hij zijn maandinkomen van een kleine 25.000 € door een nieuwe bron ziet te vervangen. Zoals gezegd wordt hij opgevolgd door de huidige Estse premier Kaja Kallas, en dat is zeker in één aspect een trendbreuk. Alle voorgangers van Borrell kwamen zoals hij zelf uit de sociaaldemocratische stal. Kallas daarentegen is een liberale, partijleider van de Estse Hervormingspartij die aangesloten is bij de Europese liberalen. Het liberaal bloed zit in de familie, want het was haar vader Siim Kallas die de Hervormingspartij oprichtte, en die ook premier van Estland en gouverneur van de Estse centrale bank geweest is. Meer zelfs, hij was onder Barroso lid van de Europese Commissie waartoe zijn dochter nu als Hoge vertegenwoordiger ook zal behoren. [caption id="attachment_23967" align="alignleft" width="280"] Kaja Kallas komt [/caption] Maar van een trendbreuk wat betreft de Europese ‘oorlogsmentaliteit’ zal zeker geen sprake zijn. Kallas toonde in november 2023 nog interesse om Stoltenberg op te volgen als secretaris-generaal van de NAVO, maar Washington’s keuze viel op Marc Rutte. Nu ze hoofd wordt van de Europese diplomatie vroeg een hoge EU-ambtenaar zich af of het wel een goede keuze was om iemand die graag Russen eet voor het ontbijt die functie toe te vertrouwen. Haar opvatting over diplomatie is blijkbaar “dat men niet spreekt met oorlogsmisdadigers”; dat was een uithaal naar Macron die in de eerste weken van de Russische aanval nog pogingen ondernam om met Moskou tot diplomatiek overleg te komen. Ze opperde onlangs ook nog dat het geen slechte zaak zou zijn als Rusland opgedeeld werd in verschillende kleinere staatjes. Als fervente verdedigster van economische sancties tegen Rusland werd het voor Kallas even lastig als bleek dat haar echtgenoot mede-eigenaar is van een bedrijf dat, ook na de Russische inval, zaken bleef doen in Rusland. Zoiets deed haar toch al geringe populariteit onder de Esten geen deugd, de promotie naar Brussel komt haar heel goed uit. Israël lijkt gelukkig met Kallas’ opvolging van Borrell, alhoewel Estland in mei voor het volledig VN-lidmaatschap van Palestina stemde . Maar Borrell veroordeelde in nogal sterke bewoordingen de slachtingen in Gaza, wat door de Netanyahu regering natuurlijk gelijkgesteld wordt met een aanval op de staat Israël. Maar buiten haar viscerale vijandigheid tegenover Rusland – Kallas beweerde zelfs dat een overwinning op de Russen essentieel is om een derde wereldoorlog te vermijden – is niet zoveel bekend over de standpunten van de toekomstige EU-buitenlandminister over het EU-buitenland. De Europese leiders rekenen blijkbaar op  on the job training. Of is onwankelbare vijandigheid tegenover Rusland het doorslaggevende criterium om het in de EU te maken?   Toegevoegd op 17 juli: Over Kallas, zie ook het artikel "En als we Rusland nu eens onder elkaar verdelen?" in De Wereld Morgen.    

  • Drukke dagen in de coulissen van het Europees Parlement
    by Herman Michiel on juli 11, 2024 at 10:03 am

      door Herman Michiel 11 juli 2024   De installatie van een nieuw Europees Parlement en een nieuwe Europese Commissie gaven de voorbije weken aanleiding tot druk overleg onder de partijen vertegenwoordigd in het parlement, en dit zowel binnen het rechtse, linkse en ‘centristische’ deel van het politieke spectrum [i]. Voor uiterst rechts komt het erop aan hun electorale successen om te zetten in een slagkrachtige parlementaire groep, voor radicaal links - de kleinste groep in het Parlement - is het kwestie van als groep te kunnen blijven overleven niettegenstaande de zwakke electorale resultaten van de voorbije periode Het ‘extreem centrum’, gedomineerd door de Europese Volkspartij EVP, is vooral in de weer met de heraanduiding van Ursula von der Leyen als voorzitter van de Europese Commissie.   Von der Leyen bis Over die heraanduiding - herverkiezing is een misplaatste term voor een manoeuvre dat achter de schermen plaatsgrijpt - hadden we het in een vorig artikel. Er is weinig twijfel dat vdL zichzelf kan opvolgen, de sociaaldemocraten (S&D) schoven zelfs geen valabele kandidaat naar voren, en de door Macron gedomineerde liberale fractie (Renew Europe) kwam fel verzwakt uit de Europese verkiezingen. Maar voor een comfortabele meerderheid in het parlement, eentje dat alle Commissievoorstellen vlotjes bekrachtigt en bestand is tegen enkele dissidenten binnen eigen rangen, is steun van buiten de inner circle hoogst wenselijk, van de Groenen of van Meloni’s rechtsradikale Fratelli d’Italia. De volgende vijf jaar zullen uitwijzen of von der Leyen bis over dat comfort kan beschikken. Dat er nu zo een intens coulissenwerk aan de gang is heeft enkele eenvoudige redenen. Van 16 tot 18 juli komt het nieuwe Europese Parlement bijeen, en dat moet von der Leyen’s heraanduiding bekrachtigen. Dat is één. Er moet ook een parlementsvoorzitter verkozen worden; de planning is dat de von der Leyen getrouwe Metsola zichzelf opvolgt in die functie voor de komende 2,5 jaar. Voorts hebben politieke groepen tot half juli de tijd om bekend te maken welke partijen en parlementariërs ertoe behoren. Om een ‘groep’ te vormen zijn minstens 23 parlementsleden nodig uit zeven landen; als groep geniet men allerlei privileges, zowel qua subsidiëring als toewijzing van belangrijke functies binnen het parlement (vicepresidenten, questoren, voorzitterschap van politieke comités…)   Extreem rechts Bij uiterst rechts werden de voorbije weken een aantal knopen doorgehakt. Zoals bekend is extreemrechts op Europees vlak terug te vinden in twee parlementaire fracties, ID (’Identiteit en Democratie’) en ECR (Europese Conservatieven en Hervormers). Bij ID vindt men o.a. het Vlaams Belang, Marine Le Pen’s Rassemblement National, Geert Wilders’ Partij voor de Vrijheid (PVV), de Italiaanse Lega enz. De ECR bestaat voor de kleine helft uit Poolse afgevaardigden van de PiS partij, voorts de Fratelli d’Italia van premier Meloni, de Vlaamse N-VA, de Nederlandse SGP en anderen. Eind juni werd de oprichting van een nieuwe groep aangekondigd, de ‘Patriotten voor Europa’, P4E. Die bestaat grotendeels uit de partijen van ID die hun rangen versterkt zagen bij de voorbije Europese verkiezingen, maar ook het Hongaarse Fidesz, de partij van Viktor Orban, sloot erbij aan. Fidesz behoorde aanvankelijk bij de EVP-stal van von der Leyen, maar stapte daar uit in 2021 en behoorde sindsdien tot geen enkele groep. Pogingen om ook de Fratelli d’Italia naar P4E over te halen mislukten, maar P4E wordt met zijn 84 verkozenen de derde grootste partij in het Europees parlement, gevolgd door ECR, na de EVP en het sociaaldemocratische S&D en vóór het liberale Renew.   Een apart hoofdstuk is dat van het Duitse extreemrechtse AfD. Het werd in mei 2024 uit ID gezet wegens vergoeilijkende uitspraken van hun europarlementslid Maximilian Krah over de SS. Ook bij P4E bleef de deur gesloten voor AfD. Maar op 10 juli slaagde AfD er nipt in een ‘groep’ bijeen te harken van 25 Europarlementsleden uit acht landen die zich het ‘Europa van soevereine naties’ noemt.   Radicaal links  Formeel gezien kan de parlementaire groep van radicaal links, The Left, van een succes spreken aangezien die nu 46 koppen telt, tegenover 37 in het vorige parlement. Dat is verbazend, gezien de zwakke scores van Podemos, Syriza, Die Linke en anderen, en het feit dat de afscheuring van Sahra Wagenknecht’s formatie BSW van Die Linke niet tot The Left toetrad. Een en ander wordt verklaard doordat de Italiaanse Vijfsterrenbeweging M5S zopas toetrad tot de groep, wat 8 zetels binnenbracht. De Vijfsterrenbeweging heeft sinds haar oprichting in verschillende richtingen gekeken voor haar Europese affiliatie, waaronder de sociaaldemocratische, groene en de liberale fracties. Ze nam ook deel aan de Draghi-regering samen met de extreemrechtse Lega. Of de wispelturige populisten van M5S een aanwinst zijn voor radicaal links is zeer de vraag … Hun beslissing om tot The Left toe te treden is wel een streep door de rekening van Wagenknecht’s BSW. Die had gehoopt dat BSW+M5S een kritische massa zou betekenen die voldoende andere partijen en partijtjes kon aantrekken om een groep (minstens 23 leden uit 7 lidstaten) te vormen. Die kans lijkt nu verkeken, en het is afwachten of BSW zonder groepsaffiliatie verder door het leven gaat, of uiteindelijk toch voor een bestaande groep (The Left?) kiest.   [i] Voor een kort overzicht van de Europese groepen en partijen, Zie de appendix van een vorig artikel.    

  • Linkse overwinningen naar juiste waarde schatten
    by Herman Michiel on juli 9, 2024 at 2:10 pm

      door Herman Michiel 9 juli 2024   Er zijn recent een aantal electorale resultaten behaald die terecht als linkse successen mogen bestempeld worden. In Frankrijk kon het ‘Nouveau Front Populaire’ voorkomen dat het uiterst rechtse Rassemblement National zich kon opwerpen als de grote overwinnaar bij Macrons stunt-verkiezingen, terwijl Labour-leider Keir Starmer zijn intrek kan nemen in Downing Street 10 als nieuwe Britse premier nadat Labour een verpletterende electorale nederlaag bezorgde aan de Tories. Maar kan men bijvoorbeeld zoals La Repubblica spreken over de verkiezingsuitslag van zondag als een ‘Franse Revolutie’, of zoals The Guardian  over de Labour overwinning als ‘een historische overwinning’ die een ‘nieuwe dageraad’ aankondigt voor Groot-Brittannië? Is het aannemelijk dat, zoals de voorzitter van de Europese Linkse Partij Walter Baier het formuleert, het Franse Front Populaire niet alleen de aanval van radicaal rechts kan afslaan, maar ook een nieuw hoofdstuk kan inleiden van sociale en ecologische vooruitgang in Frankrijk en Europa? Dat de samenwerking tussen linkse en ‘progressieve’ partijen rond tactische objectieven zoals het blokkeren van de weg voor Le Pen succesvol kan zijn is op 7 juli duidelijk bewezen, en moet elke democraat verheugen en democratische politicus inspireren. Het is een aanpak die, analoog aan een cordon sanitaire zoals het in België tot nog toe met succes is toegepast voor het Vlaams Belang, haar vruchten kan afwerpen. Dat de Nederlandse burgerlijke partijen niet meer bereid waren tot een dergelijk cordon zien we nu in het resultaat: een diep-rechtse regering die plaats biedt aan extreemrechts. Maar tactiek is geen strategie, en een intelligente aanpak van het kiessysteem om extreemrechts buiten de politieke macht te houden belet niet dat een groot deel van de kiezers voor extreemrechts zal blijven kiezen. De score van 33% voor Le Pen’s Rassemblement National in de eerste ronde (die in tegenstelling tot de tweede een weerspiegeling is van de werkelijke politieke verhoudingen) zal niet wegsmelten door electorale constructies, evenmin als de populariteit van het Vlaams Belang wegsmelt door het cordon sanitaire. Dat hoger, strategisch doel vereist een ander beleid dat, op langere termijn, het gras wegmaait voor de voeten van de demagogen. Dat is waar het schoentje wringt, want de ‘democratische’ centrumpartijen zijn nergens in Europa bereid om een dergelijk akkoord aan te gaan, vergroeid als ze zijn met hun neoliberaal beleid. Om die reden is het uiterst twijfelachtig of Walter Baiers hoop op ‘een nieuwe hoofdstuk van sociale en ecologische vooruitgang in Frankrijk en Europa’ ingeluid werd met het succes van het Front Populaire. Voor de PS en de Verts was het aanhaken van hun electoraal karretje aan dat van sterkhouder Mélenchon’s France Insoumise eerder een kwestie van politiek voortbestaan dan het inluiden van een nieuw tijdperk. Er werd een progressief manifest goedgekeurd, maar dat is duizend keer eenvoudiger dan een progressief beleid voeren. Bovendien wordt Mélenchon  geen eerste minister, en het relatief goede resultaat van de partijen rond Macron zal een verderzetting van zijn asociaal beleid betekenen. Denkt men nu werkelijk dat opportunistische partijen als de PS hun verleden van tientallen jaren neoliberale steun achter zich gelaten hebben ? Laat het ons nog kort over het Britse Labour hebben, dat – godzijdank - de verfoeilijke Tories kon uit het zadel wippen. Maar dat is meer het gevolg van het onvoorstelbaar wanbeleid van die Tories dan van een aantrekkelijk project door Labour naar voren geschoven. Integendeel, de geridderde voorzitter Keir Starmer deed het rechtse establishment het plezier om de consequente voorvechter van sociale hervormingen Jeremy Corbyn als antisemiet en ondeugdelijke utopist uit de partij te zetten. Labour onder Keir Starmer is voor het Brits kapitaal de betere optie dan de onbekwame Tories. Wie een geslaagde tactiek uitroept tot strategische formule begaat een strategische fout van jewelste.    

  • Schandalig: Orbán wil vrede in Oekraïne
    by Herman Michiel on juli 4, 2024 at 10:45 am

      door Herman Michiel 4 juli 2024   Het ‘roterend voorzitterschap’ van de Raad van de EU is op 1 juli overgegaan van België naar Hongarije. Dat houdt in dat de vergaderingen van die Raad (bestaande uit ministers van de lidstaten) gedurende de zes maanden die het voorzitterschap duurt voorgezeten worden door een minister van het voorzitterschapsland. Maar het houdt ook in dat de regering van dat land accenten kan leggen, en zich al dan niet kan inspannen voor bepaalde doelstellingen. Toen het Belgisch voorzitterschap inging op 1 januari 2024 formuleerde premier De Croo zijn prioriteiten. Daarin is sprake van verdediging van de rechtsstaat, van het concurrentievermogen, van de Europese grenzen en de promotie van Europa als wereldspeler, naast bladvulling over een rechtvaardige groene transitie en het versterken van de sociale en gezondheidsagenda. Vrede behoorde niet tot De Croo’s prioriteiten, terwijl nochtans in Oekraïne en in Israël oorlogen aan de gang zijn met grote gevolgen voor de EU. Op 1 juli nam Viktor Orbán over van Alexander De Croo. Over de man en zijn ‘illiberaal’ regime valt veel slechts te zeggen, en aangezien dat in de media regelmatig gebeurt zal ik er niets aan toevoegen. Maar wat was de eerste daad van Orbán bij het ingaan van het Hongaars voorzitterschap? Hij ging op bezoek bij de Oekraïense president Zelensky en had het over een staakt-het-vuren en vredesonderhandelingen! Een nieuwe wandaad van de EUroscepticus, want hij weet goed wat het EU-standpunt ter zake is: wapens blijven leveren zodat de Oekraïners de oorlog kunnen voortzetten tot Rusland verslagen is en Poetin afgevoerd. Schandalig is dit, maar versta me niet verkeerd: het schandaal is dat hij de eerste Europese politicus is die het heeft over vrede. De partijen en politici die de Europese ‘waarden’ in hun vaandel voeren hebben aan een figuur als Orbán de kans gegeven om als enige te doen wat vanuit humanitair, geostrategisch en financieel oogpunt moet gedaan worden: proberen het conflict tussen Oekraïne en Rusland te ontmijnen en anders op te lossen dan door massaslachtingen. De sociaaldemocraten hadden een goede kans om die rol te spelen, want de ‘buitenlandminister’ van de EU is hun Josep Borrell. Hij heeft zich echter ontpopt als een minister van oorlog. Ook de Groenen hadden die kans, want in de belangrijkste lidstaat Duitsland leveren ze de buitenlandminister. Maar Baerbock is het boegbeeld van het Europees militarisme geworden… Er zullen ongetwijfeld ongeïnspireerde commentatoren zijn die in Orbán’s initiatief het bewijs zien dat naïeve vredesactivisten, NAVO-tegenstanders en linkse ‘Poetin-vrienden’ één pot nat vormen met extreemrechts. Uit weldenkende kringen zijn al meer absurditeiten voortgekomen.    

Translate »